Petra’s Weblog

21 februari 2008

Een glas melk / Herbjorg Wassmo

Geplaatst onder: gelezen — Petra @ 22:29

De uit Rusland afkomstige Dorte leeft na de dood van haar vader met haar moeder en zus in armoedige omstandigheden in Letland. Als ze in een cafe van een man het aanbod krijgt om te gaan werken als serveerster in Stockholm, gaat ze daar na enig aarzelen op in. Zonder iets aan haar moeder en zus te vertellen (want die zouden het nooit goed vinden) verdwijnt ze. In Stockholm wacht haar helemaal geen baan als serveerster, maar wordt ze gedwongen te werken als prostituee. Ze wordt ‘verkocht’ aan ene Tom, die haar meeneemt naar Noorwegen. Ze heeft ‘geluk’ (tussen aanhalingstekens, want het is natuurlijk relatief) dat Tom een zwak voor haar heeft, want hij regelt een appartement voor haar waar ze haar klanten kan ontvangen en ze heeft wel enige vrijheid. Tot het netwerk waar Tom deel van uitmaakt, wordt opgerold. Ze wordt aan haar lot overgelaten en zakt steeds verder weg. Teruggaan is geen optie, want al zou ze daar al het geld voor hebben, de schande voor haar familie zou te groot zijn.
Het is een aangrijpend boek. Toch komt niet alles even geloofwaardig over. Zo zijn de reacties van Dorte op wat haar overkomt, soms nogal sjabloonmatig. Alsof Wassmo het handboek voor psychiatrische aandoeningen erbij heeft gepakt en de symptomen na ernstig trauma die daarin beschreven staan, op Dorte heeft toegepast. Ook zijn de denkbeeldige gesprekken die Dorte met haar vader heeft, niet altijd overtuigend. Ze nemen toe naarmate Dorte zelf, zowel geestelijk als lichamelijk, verder aftaktelt. Daarom is het juist zo vreemd dat deze ‘gesprekken’ opvallend scherp, helder en coherent zijn. In zo’n situatie kan ik me voorstellen dat er niet meer dan flarden van gesprekken door je hoofd gaan.
De rol van mannen in dit boek is misschien nog wel het meest verrassend. De mannen zjin vaak genuanceerd beschreven – het zijn lang niet allemaal beesten. Er zijn zelfs mannen die haar proberen te helpen, maar Dorte is zo bang gemaakt door verhalen wat er met haar en haar familie gaat gebeuren als ze wegloopt, dat ze niemand durft te vertrouwen.
Wassmo heeft dit boek bedoeld als een aanklacht tegen de internationale vrouwenhandel. Daar is ze goed in geslaagd. Maar ze heeft helaas ook duidelijk gemaakt dat het probleem zo complex is dat er geen eenvoudige oplossingen mogelijk zijn.

Gemaakt met WordPress