Petra’s Weblog

23 november 2009

Rampjaar 1672 : hoe de Republiek aan de ondergang ontsnapte / Luc Panhuysen

Geplaatst onder: gelezen — Petra @ 17:59

Iedereen kent ‘Het Rampjaar’ nog wel van de geschiedenislessen van school (‘redeloos, radeloos, reddeloos’), maar wat gebeurde er nu precies? Wat was de aanleiding en hoe ging het verder nadat Lodewijk XIV en ‘Bommen Berend’ ons land hadden aangevallen? 

 

Het boek gaat over iets meer dan alleen 1672, maar een titel als ‘Rampjaar 1672′ klinkt nu eenmaal lekker. Tot 1674 waren er oorlogshandelingen in ons land (en een groot deel van NoordWest Europa)  en pas in 1678 werd de vrede getekend. Panhuysen vertelt de gebeurtenissen uit deze periode aan de hand van drie personen: Godard Adriaan, heer van Kasteel Amerongen en ambassadeur van de Nederlandse Republiek, zijn vrouw Margaretha en hun volwassen zoon Godard, die een hoge officier in het Staatse leger was. Deze drie mensen hebben onderling en met anderen veel brieven uitgewisseld en een deel van deze correspondentie is bewaard gebleven. Dat is de basis van het boek, maar Panhuysen verwerkt deze gegevens wel in de grotere context van de gebeurtenissen. Opvallend is de rol van Margaretha in de correspondentie. Vanuit Amsterdam en later vanuit Den Haag, waar ze naar toe is gevlucht, runt ze een soort persagentschap avant-la-lettre. Ze is voortdurend op zoek naar nieuws over de oorlogshandelingen, ook al omdat haar man en zoon hier direct bij betrokken zijn, en doet dit door een uitgebreid netwerk van correspondenten te onderhouden. Hiervan ontvangt ze nieuwtjes en op haar beurt geeft ze ook weer nieuws aan anderen door. De weerslag hiervan staat in de brieven die ze naar haar man stuurde. Deze brieven vormen een van dag tot dag verslag van de oorlog, voor zover Margaratha dit kon reconstrueren.

Het boek is vlot geschreven en bij vlagen zelfs spannend. Je bent toch steeds benieuwd of het ‘ons’ lukt om de vijand te verslaan… Wat ook wel indruk op me heeft gemaakt is de totale ontwrichting die zo’n oorlog teweeg brengt. Tienduizenden mannen zjin als soldaten voortdurend op doortocht en moeten te eten krijgen. Dat gebeurt weinig zachtzinnig, men neemt gewoon wat men nodig heeft en op die manier wordt een leeggeroofd land achtergelaten. Ook plunderingen, moorden en verkrachtingen in veroverd gebied waren vanzelfsprekend, door beide partijen. Bovendien waren veel mensen gevlucht, vrijwel alles achterlatend. Eigenlijk weet je wel hoe verwoestend zo’n oorlog is, maar dit boek maakt dat nog eens pijnlijk duidelijk.

 

17 november 2009

Haar naam was Sarah / Tatiana de Rosnay

Geplaatst onder: gelezen — Petra @ 10:48

Volgens mij heeft dit boek lange tijd in de boeken top-10 gestaan, en ik kan me wel voorstellen waarom. Het is een meeslepend en aangrijpend verhaal, dat je op een bepaald moment niet meer weg kunt leggen.

We maken kennis met Julia Jarmond, Amerikaanse die getrouwd is met een Franse man en al haar halve leven in Parijs woont. Ze krijgt opdracht om een artikel te schrijven over een grote jodenrazzia in Parijs in 1942 en op die manier stuit ze op het verhaal van de dan 10-jarige Sarah. De hoofdstukken die hierover gaan worden afgewisseld met hoofdstukken die vanuit het perspectief van Sarah de gebeurtenissen van 1942 beschrijven.

Tijdens haar onderzoek ontdekt Julia dat het verhaal van Sarah verweven is met de geschiedenis van haar schoonfamilie. Sommige leden van haar schoonfamilie moedigen haar aan om eindelijk deze episode naar buiten te brengen, maar anderen, waaronder haar man, vinden dat Julia het verleden met rust moet laten.

Hoewel het verhaal je al snel te pakken heeft, vind ik het toch geen meesterwerk. Het is vooral de inhoud dat aanzet tot doorlezen. De stijl doet dat minder. Dat heeft vooral te maken met het feit alles uitgelegd en benoemd wordt, en dat vaak zelfs meer dan 1 keer. Als Sarah constateerd dat Franse politieagenten een belangrijke rol spelen bij de razzia, moet Julia dat ook nog minstens twee keer aan mensen vertellen. Ook gevoelens en handelingen worden uitgebreid beschreven en geanalyseerd, niets wordt aan de verbeelding van de lezer over gelaten. Of misschien het einde, dat een beetje open is. Zou het nog iets worden met Julia en …. ? 

 

 

Gemaakt met WordPress