Petra’s Weblog

3 december 2011

Spiegelpaleis Europa : Europese cultuur als mythe en beeldvorming / Joep Leerssen

Geplaatst onder: gelezen — Petra @ 14:25

Ik ken Joep Leerssen vooral van de onderhoudende hoorcolleges over Nationalisme en Literatuurgeschiedenis. Dat is een combinatie van onderwerpen die je niet vaak bij één wetenschapper aantreft. Maar Leerssen houdt volgens mij niet van hokjes en vakjes, hij is iemand die zich op een breed vlak met diverse cultuuruitingen bezighoudt. Dat bewijst ook de essaybundel Spiegelpaleis Europa. Rode draad in de essays is de beeldvorming over Europa in boeken en later in films, van de klassieken tot zo ongeveer nu. Dat gebeurt op de voor Leerssen zo karakteristieke onderhoudende en associatieve wijze. Hij slaat regelmatig zijpaden in die wellicht niet allemaal even relevant zijn, maar de essays wel lekker leesbaar houden. Toch moet je je aandacht geen moment laten verslappen, voor je het weet heeft hij een link gelegd van Sophocles via Antoine de Saint-Exupéry naar Iwan Rebroff (de ‘kozakkenzanger’, wie kent hem nog?) en moet je dus weer even teruglezen om te achterhalen wat die link nou precies is.

De essays zijn al interessant, maar misschien is het nawoord nog wel interessanter. Daar blijkt dat wat Leerssen hier doet, bij het vakgebied van de imagologie hoort. Hij omschrijft dat als de studie van de letterkundige beeldvorming omtrent nationale eigenaardigheden. Een van de uitgangspunten hierbij is dat denkbeelden niet waar hoeven te zijn om invloedrijk te zijn. De laatste alinea uit dit nawoord wil ik hier graag overnemen:

“Het bestuderen van Europese cultuurpatronen leert ons twee dingen: [a] hoe complex de wereld is, en hoe ontoereikend eenvoudige wij-zijsjablonen en, [b] hoe onbeduidend en betrekkelijk de fetisj is van de nationale identiteit. Een Europese blik biedt tegengif tegen het nationale chauvinisme. Mét de methode van de imagologie kreeg ik dat inzicht in mijn Akense studietijd aangereikt. Het lijkt vandaag de dag nog even actueel als toentertijd.”

Gemaakt met WordPress